دندان سالم اما دردناک؛ مشکلات پنهان دندان که در عکس مشخص می‌شوند

نورا پرتو(دکتر نغمه عمادی)؛ مرکز تخصصی رادیولوژی دهان، فک و صورت با تجهیزات روز در تهران

چرا دندان سالم به نظر می‌رسد اما درد دارد؟ با ۷ مشکل پنهان دندان، نقش رادیوگرافی و CBCT و اهمیت تصویربرداری تخصصی فک و صورت آشنا شوید.
گاهی یک دندان از نظر ظاهری کاملاً سالم به نظر می‌رسد؛ نه پوسیدگی واضحی دارد، نه شکستگی قابل مشاهده‌ای دیده می‌شود و نه تغییر رنگ مشخصی در آن وجود دارد. با این حال، فرد ممکن است هنگام جویدن، نوشیدن مایعات سرد یا گرم یا حتی در حالت استراحت احساس درد داشته باشد.
این وضعیت برای بسیاری از افراد سؤال‌برانگیز است: اگر دندان از بیرون سالم است، پس چرا درد دارد؟
واقعیت این است که همه مشکلات دندان و فک از سطح دندان قابل مشاهده نیستند. بعضی از مشکلات در داخل دندان، اطراف ریشه، استخوان فک یا ساختارهای مجاور ایجاد می‌شوند و ممکن است تنها با معاینه دقیق و در صورت نیاز با تصویربرداری دندان و فک قابل بررسی باشند.
در مرکز رادیولوژی دهان، فک و صورت نورا پرتو در تهران، تصویربرداری تخصصی بر اساس درخواست پزشک یا دندانپزشک و با توجه به سؤال تشخیصی بیمار انجام می‌شود. در ادامه با مهم‌ترین مشکلات پنهانی که ممکن است در ظاهر دندان مشخص نباشند آشنا می‌شویم.

فهرست مقاله

1.چرا ممکن است دندان سالم به نظر برسد اما مشکل داشته باشد؟

2.هفت مشکل پنهان دندان که ممکن است از روی ظاهر مشخص نباشد

3.آیا هر دندان سالمی که درد دارد نیاز به CBCT دارد؟

4.آیا عکس معمولی دندان می‌تواند تمام مشکلات را نشان دهد؟

5.تفاوت رادیوگرافی دوبعدی و CBCT چیست؟

6.چه علائمی نشان می‌دهد دندان نیاز به بررسی بیشتری دارد؟

7.تصویربرداری چگونه به پیدا کردن مشکلات پنهان کمک می‌کند؟

8.نقش رادیولوژی تخصصی دهان، فک و صورت

9.نقش دکتر نغمه عمادی در نورا پرتو

10.چه زمانی باید تصویربرداری تکمیلی انجام شود؟

11.سوالات متداول

12.جمع‌بندی

چرا ممکن است دندان سالم به نظر برسد اما مشکل داشته باشد؟

قسمت قابل مشاهده دندان تنها بخشی از ساختار آن است. داخل دندان، ریشه‌ها و بافت‌های اطراف آن در زیر لثه و استخوان قرار دارند و مستقیماً قابل مشاهده نیستند.
بنابراین ممکن است سطح دندان ظاهر طبیعی داشته باشد، اما در قسمت‌های داخلی یا اطراف آن تغییراتی ایجاد شده باشد.
برخی از این مشکلات با معاینه دندانپزشکی قابل تشخیص هستند و در موارد دیگر، تصویربرداری می‌تواند اطلاعات بیشتری در اختیار پزشک قرار دهد.

۷ مشکل پنهان دندان که ممکن است از روی ظاهر مشخص نباشد

۱. التهاب یا آسیب پالپ دندان
پالپ، بخش داخلی دندان است که عصب و عروق خونی در آن قرار دارند. وقتی پوسیدگی عمیق، ضربه یا عوامل دیگر باعث التهاب این قسمت شوند، ممکن است دندان ظاهراً سالم باقی بماند اما بیمار درد قابل توجهی داشته باشد.
درد ممکن است با سرما یا گرما تحریک شود یا حتی بدون هیچ محرکی ایجاد شود.
در چنین شرایطی، معاینه و تست‌های بالینی اهمیت زیادی دارند. تصویربرداری نیز بسته به شرایط می‌تواند برای بررسی ریشه و بافت‌های اطراف دندان مورد استفاده قرار گیرد.
۲. عفونت اطراف ریشه دندان
گاهی عفونت در اطراف ریشه ایجاد می‌شود، در حالی که سطح دندان ظاهر غیرطبیعی واضحی ندارد.
این مشکل ممکن است با درد هنگام جویدن، حساسیت، تورم لثه یا حتی بدون علامت مشخص همراه باشد.
رادیوگرافی می‌تواند در بررسی استخوان اطراف ریشه کمک‌کننده باشد. با این حال، زمان ایجاد ضایعه و اندازه آن می‌تواند بر میزان دیده‌شدن تغییرات در تصویر تأثیر بگذارد.
در موارد پیچیده‌تر، پزشک ممکن است برای به دست آوردن اطلاعات سه‌بعدی بیشتر، تصویربرداری تکمیلی را درخواست کند.
۳. ترک‌های ظریف دندان
ترک دندان یکی از مشکلاتی است که ممکن است به‌راحتی از روی ظاهر دندان قابل تشخیص نباشد.
ترک‌های بسیار ظریف ممکن است در رادیوگرافی معمولی نیز دیده نشوند. یکی از علائم احتمالی این مشکل، درد هنگام جویدن یا هنگام برداشتن فشار از روی دندان است.
البته وجود درد هنگام جویدن به‌تنهایی به معنای وجود ترک نیست و تشخیص نیازمند بررسی دندانپزشکی است.
در موارد خاص، پزشک ممکن است بر اساس علائم و یافته‌های بالینی، تصویربرداری تکمیلی را نیز در نظر بگیرد.
۴. دندان نهفته یا نیمه‌نهفته
گاهی یک دندان به دلیل کمبود فضا یا وضعیت نامناسب نمی‌تواند به شکل طبیعی در دهان رویش پیدا کند.
دندان عقل نهفته یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌هاست؛ اما سایر دندان‌ها نیز ممکن است در مسیر طبیعی رویش خود با مشکل مواجه شوند.
ممکن است فرد هیچ علامت ظاهری نداشته باشد و دندان نهفته به‌طور اتفاقی در تصویربرداری مشخص شود.
تصویربرداری می‌تواند موقعیت دندان، جهت قرارگیری آن و ارتباط آن با ساختارهای مجاور را نشان دهد. در برخی موارد پیچیده، CBCT اطلاعات سه‌بعدی دقیق‌تری فراهم می‌کند.
۵. تحلیل استخوان یا تغییرات پنهان فک
استخوان اطراف دندان نقش مهمی در سلامت و ثبات آن دارد. برخی تغییرات استخوانی ممکن است در مراحل اولیه علائم واضحی ایجاد نکنند.
گاهی این تغییرات در جریان تصویربرداری‌های دندانپزشکی به‌طور اتفاقی مشاهده می‌شوند.
در صورت مشاهده یک تغییر غیرطبیعی، پزشک ممکن است بررسی‌های بیشتری را برای مشخص شدن ماهیت، اندازه و محدوده آن درخواست کند.
تصویربرداری سه‌بعدی در برخی شرایط می‌تواند اطلاعات دقیق‌تری درباره موقعیت و گستردگی یک تغییر استخوانی فراهم کند.
۶. ارتباط پنهان دندان با سینوس فک بالا
دندان‌های خلفی فک بالا در نزدیکی سینوس ماگزیلاری قرار دارند. در بعضی افراد، ریشه دندان‌ها فاصله کمی با کف سینوس دارد.
به همین دلیل ممکن است برخی مشکلات دندانی با سینوس ارتباط پیدا کنند یا مشکلات سینوسی باعث ایجاد علائمی در ناحیه دندان شوند.
اگر بیمار درد دندان‌های بالایی داشته باشد اما علت مشخصی در بررسی معمول پیدا نشود، ممکن است پزشک ارتباط دندان و سینوس را نیز بررسی کند.
تصویربرداری می‌تواند در این موارد اطلاعات بیشتری درباره وضعیت ریشه دندان و سینوس فراهم کند.
۷. مشکلات مفصل فکی که به شکل دندان‌درد احساس می‌شوند
گاهی دندان کاملاً سالم است اما فرد در ناحیه دندان یا فک احساس درد می‌کند.
یکی از احتمالات می‌تواند مربوط به مفصل فکی گیجگاهی (TMJ) یا عضلات اطراف فک باشد.
درد هنگام باز و بسته کردن دهان، صدای مفصل، احساس فشار در فک و محدودیت حرکت می‌توانند از علائمی باشند که نیاز به بررسی دارند.
در این شرایط، معاینه دندان‌ها و مفصل فک به پزشک کمک می‌کند منشأ احتمالی درد را مشخص کند و در صورت نیاز تصویربرداری مناسب درخواست شود.

آیا هر دندان سالمی که درد دارد نیاز به CBCT دارد؟

خیر. CBCT یک تصویربرداری سه‌بعدی است و نباید صرفاً به دلیل وجود درد برای همه بیماران انجام شود.
اگر پزشک پس از معاینه و بررسی تصاویر معمولی به اطلاعات بیشتری نیاز داشته باشد، ممکن است CBCT را پیشنهاد کند.
این روش می‌تواند در شرایط خاص برای بررسی دقیق‌تر مواردی مانند:

آناتومی پیچیده ریشه
دندان‌های نهفته
ساختار استخوان فک
برخی ضایعات فکی
ارتباط دندان با ساختارهای حساس
برخی مشکلات پیچیده مرتبط با درمان ریشه

مورد استفاده قرار گیرد.
بنابراین انجام CBCT باید بر اساس نیاز تشخیصی مشخص باشد.

مزایای دریافت نوبت در نورا پرتو

برخی از افراد به دلیل مشغله های زیاد فرصت ندارند در طول روز برای دریافت خدمات تصویربرداری به کلینیک مراجعه نمایند. اما شما می‌توانید در هر ساعت از شبانه روز برای دریافت نوبت به وبسایت مرکز دکتر نغمه عمادی مراجعه نمایید. ما یک کلینیک خاص هستیم که همه روزه پذیرای شما هستیم. چنانچه یک مورد اورژانسی داشته باشید یا یک ویزیت معمولی، ما همیشه آماده خدمت‌رسانی به شما هستیم. 😊

آیا عکس معمولی دندان می‌تواند تمام مشکلات را نشان دهد؟

خیر. هر روش تصویربرداری محدودیت‌هایی دارد.
رادیوگرافی‌های دوبعدی برای بسیاری از مشکلات بسیار مفید هستند، اما ساختارهای مختلف ممکن است روی یکدیگر قرار بگیرند و بعضی جزئیات به‌خوبی دیده نشوند.
از طرف دیگر، بعضی مشکلات در مراحل اولیه تغییرات واضحی در استخوان ایجاد نمی‌کنند.
به همین دلیل اگر علائم بیمار با نتیجه تصویر هماهنگ نباشد، پزشک ممکن است بررسی‌های بیشتری را در نظر بگیرد.

تفاوت رادیوگرافی دوبعدی و CBCT چیست؟

ویژگی	تصویربرداری دوبعدی	CBCT
نوع تصویر	دوبعدی	سه‌بعدی
نمایش ساختارها	ممکن است هم‌پوشانی وجود داشته باشد	اطلاعات فضایی دقیق‌تر
بررسی کلی فک	کاربردی	کاربردی و دقیق‌تر در موارد منتخب
بررسی دندان نهفته	قابل استفاده	اطلاعات سه‌بعدی بیشتر
بررسی رابطه دندان با ساختارهای اطراف	محدودتر	در موارد منتخب دقیق‌تر
میزان تابش	معمولاً کمتر	معمولاً بیشتر از رادیوگرافی ساده
کاربرد	بسیاری از بررسی‌های معمول	مواردی که اطلاعات سه‌بعدی مورد نیاز است

انتخاب روش مناسب باید توسط پزشک و بر اساس سؤال تشخیصی انجام شود؛ بیشتر بودن اطلاعات یک روش به معنای مناسب بودن آن برای همه بیماران نیست.

چه علائمی نشان می‌دهد دندان نیاز به بررسی بیشتری دارد؟

وجود هرکدام از علائم زیر می‌تواند دلیل مراجعه به دندانپزشک باشد:

درد مداوم دندان
درد هنگام جویدن
حساسیت طولانی‌مدت به سرما یا گرما
تورم لثه
تورم صورت یا فک
احساس فشار در دندان
تغییر رنگ دندان
درد پس از ضربه
درد بدون علت مشخص
احساس درد در دندانی که از نظر ظاهری سالم است

وجود این علائم به‌تنهایی تشخیص قطعی یک بیماری خاص نیست؛ اما می‌تواند نشان دهد که بررسی دقیق‌تر لازم است.

تصویربرداری چگونه به پیدا کردن مشکلات پنهان کمک می‌کند؟

تصویربرداری می‌تواند قسمت‌هایی از دندان و فک را نشان دهد که در معاینه مستقیم قابل مشاهده نیستند.
برای مثال، ریشه دندان، استخوان اطراف آن، دندان‌های نهفته و برخی ساختارهای فکی در زیر بافت‌های سطحی قرار دارند.
در صورتی که پزشک به وجود یک مشکل خاص مشکوک باشد، می‌تواند روش تصویربرداری مناسب را انتخاب کند تا اطلاعات بیشتری درباره ساختار مورد نظر به دست آورد.

نقش رادیولوژی تخصصی دهان، فک و صورت

رادیولوژی دهان، فک و صورت به تصویربرداری تخصصی ساختارهایی مانند دندان‌ها، فک‌ها، استخوان‌های صورت، مفصل فکی و برخی نواحی مرتبط می‌پردازد.
هدف از این تصویربرداری صرفاً گرفتن یک عکس نیست؛ بلکه باید تصویری تهیه شود که بتواند به سؤال تشخیصی پزشک پاسخ دهد.
در نورا پرتو تهران، تصویربرداری‌های تخصصی دهان، فک و صورت بر اساس درخواست پزشک و شرایط هر بیمار انجام می‌شود.

نقش دکتر نغمه عمادی در نورا پرتو

در تصویربرداری تخصصی دهان، فک و صورت، بررسی دقیق تصاویر و توجه به جزئیات آناتومیک اهمیت زیادی دارد.
دکتر نغمه عمادی در مرکز رادیولوژی دهان، فک و صورت نورا پرتو در تهران فعالیت دارد و بررسی تصاویر بیماران بر اساس نوع تصویربرداری و سؤال تشخیصی پزشک انجام می‌شود.
این رویکرد کمک می‌کند یافته‌های تصویربرداری در ارتباط با شرایط بیمار و درخواست پزشک بررسی شوند.

چه زمانی باید تصویربرداری تکمیلی انجام شود؟

اگر پزشک پس از معاینه یا بررسی تصویر اولیه به اطلاعات بیشتری نیاز داشته باشد، ممکن است تصویربرداری تکمیلی را درخواست کند.
برای مثال، اگر موقعیت یک دندان نهفته نسبت به ساختارهای اطراف اهمیت داشته باشد یا بررسی سه‌بعدی استخوان فک مورد نیاز باشد، CBCT می‌تواند در موارد منتخب مورد استفاده قرار گیرد.
اما تصمیم درباره انجام تصویربرداری تکمیلی باید توسط پزشک گرفته شود و انجام آن صرفاً به دلیل نگرانی بیمار توصیه نمی‌شود.

سوالات متداول

1.آیا ممکن است دندان سالم باشد اما درد داشته باشد؟
بله. درد ممکن است به مشکلات داخلی دندان، اطراف ریشه، ترک‌های ظریف، مفصل فک، سینوس یا سایر ساختارها مربوط باشد.
2.آیا ترک دندان همیشه در عکس دیده می‌شود؟
خیر. برخی ترک‌های ظریف ممکن است در رادیوگرافی معمولی دیده نشوند و تشخیص آن‌ها به معاینه و بررسی‌های تکمیلی نیاز داشته باشد.
3.آیا دندان نهفته همیشه باعث درد می‌شود؟
خیر. بعضی دندان‌های نهفته ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکنند و در جریان تصویربرداری به‌طور اتفاقی شناسایی شوند.
4.آیا برای هر دندان دردناک CBCT لازم است؟
خیر. CBCT زمانی درخواست می‌شود که پزشک به اطلاعات سه‌بعدی بیشتری برای پاسخ به یک سؤال تشخیصی مشخص نیاز داشته باشد.
5.اگر عکس دندان طبیعی باشد اما درد ادامه داشته باشد چه کنیم؟
ادامه‌دار بودن درد نیازمند بررسی دندانپزشکی است. طبیعی بودن یک تصویر به‌تنهایی تمام علل احتمالی درد را رد نمی‌کند.
6.آیا مشکلات سینوس می‌توانند باعث درد دندان شوند؟
بله، در برخی شرایط مشکلات سینوس فک بالا می‌توانند با درد یا فشار در ناحیه دندان‌های بالایی همراه باشند و ارتباط دندان و سینوس ممکن است نیاز به بررسی داشته باشد.

مقالات و دانستنی های مفید در رادیولوژی تخصصی دهان، فک و صورت نورا پرتو | دکتر نغمه عمادی | تهران

جمع‌بندی

گاهی یک دندان از نظر ظاهری کاملاً سالم است، اما مشکل در قسمت‌هایی قرار دارد که با مشاهده مستقیم قابل تشخیص نیستند. التهاب پالپ، عفونت اطراف ریشه، ترک‌های ظریف، دندان‌های نهفته، تغییرات استخوانی، ارتباط دندان با سینوس و مشکلات مفصل فکی از جمله مواردی هستند که ممکن است نیازمند بررسی دقیق‌تر باشند.
رادیوگرافی و سایر روش‌های تصویربرداری می‌توانند اطلاعات مهمی درباره ساختارهای داخلی دندان و فک در اختیار پزشک قرار دهند؛ با این حال، هیچ روش تصویربرداری برای همه مشکلات و همه بیماران مناسب نیست.
در مرکز رادیولوژی دهان، فک و صورت نورا پرتو در تهران، تصویربرداری‌های مورد نیاز بر اساس درخواست پزشک و شرایط بیمار انجام می‌شود و دکتر نغمه عمادی در حوزه رادیولوژی تخصصی دهان، فک و صورت فعالیت دارد.
اگر دندان شما از نظر ظاهری سالم است اما درد، حساسیت یا ناراحتی ادامه‌دار دارید، بهتر است علت آن توسط دندانپزشک بررسی شود و در صورت نیاز، تصویربرداری مناسب برای یافتن علت پنهان مشکل انجام گیرد.